FRB243226101_PZ_8046.pdf
- extracted text
-
Rouber t BENOIT
Felibre majourau
President dôu Bournat dôu Périgord
Édioiu Populàrio
14 Comédies théâtrales :
Lou Fer à Chavau.
Lous Cussounats
Coumédio en dous ateis, boueirado de chants
Lous pas Bilous.
avec
L’Amour deicimo tout.
Musique, chant, etc.
Lous Cussounats.
La Terro nurricièro.
Malaude per sa vacho.
Lou Parasor de la Roso.
Lous dous Chassaireis.
Mo de fer, mito de rounzeis.
»
La Noco de la Suzèto.
L’Arbitrage.
Lous Einousilhaireis.
Clautrucat.
L’eisagne.
et 50 Poésies
et Contes du Périgord
en six recueils.
VII
LA DIFFUSION FÉLIBRÉENNE
Société d’édition et de diffusion
des Œuvres des Grands Félibres Méridionaux
Siège Social : LES LÈCHES (Dordogne)
—w—
î © a ©
IMPRIMERIE R. MARTINET, av. Gambetta, MUSSIDAN
—
l(i-2
Lisiikt. — Quo qu’ei qu’as ? Ar Ver risent coumo un rounzenié.
Seuvilhou. — Ai que vène, de vèire lou regent; e coumo li
disio que notre Setième restariô em n’autreis per trabalhâ à
parti de las vacansas, ah ! ma paubro, a fait brave !
Lisuet. — E qu’a dit ?
Sëuvii.uou. — A dit !... a dit que lou Setième èro, trop inteligent e qn'àvio uno trop bouno eoumprenaduro per trabalhâ
lu terro; que lou loùlio leissà à l’eicolo !
Lisriît. — A betèu rasou, Vendre regent à soun tour aubetout
einpluiat dins-t-un burèu,
Sehviuioü. — O, mas en memo terns que iou, Jan, lou faure,
notre vesi, i’a dît tabè que soun drôle, lou Jantounet, chabariô
de nà à l’eicolo à la fi de l’annado per fi de resta emd èu à la
forjo. E bè quete e.op i’a reipoundut : Es rasou, moun Jan, gardas
votre drôle, ne fai rè à l’eicolo, qu’ei 'no lauveto e fas bien de
li but Là un meitié '
Lisbet. — E bè si pod rè fâ, à l’eicolo, lou regent a gut rasou.
Servilhoc. —~ Mas t'assegare que i’ai parlai, iou, au regent.
Lisbet. — E que i'as-tu reipoundut ?
Sbuvilhoü. — l’ai dit : L/eidoinum, pensas que i’a noumas lous
aseis que podeu trabalhâ la terre aubetout fâ un meitié ? E
ereses que n’en fan pas de la eoumprenaduro per traçâ uno
bravo rejo, per bien poradâ las ‘rôts ? Greses que lou peisan n’a
pas dôus us eops hesowm d'eàeràre an» tetro e de tenei sous
eoumteis ? E ereses que fan èsse sot per bien farrà un parei de
biôus ?
Lisbet, ■— Qu’ei ’gau, tout parié, si m’i âwio noumas dous faureis, quant© tu ses malaud sîrïas Men privât de pas vèire lou
medeei.
Servilhou (an ta' eimafîf). — E ta n’auras Limai besoun de
medeei quand stras malaudo, qu’ei tou veterinàri que vendrô.
Lisbet (s’eitatsseiaut). — Lous medecis dôus alimaus valen
bè miel que tous autreis» maiseî que souagnem e que garissen ça
que i’a de melhaur sur queto terro : las bêtias l
&iinvii,uou. — E bè ! as rasou ; fau dôus medecis e dous veterinàris; mas si me coupas tout tou teins n’aehabarai pas de te
dire ça qu’ai reipoundut au regent.
»
— 173
E ma darnièro retirado
Sirô qui près, ante soun tous.
(Après avei parlât, se sièto e resto pensatlu.)
Marsau. — Mas vèire, pai, fau pas entau vous afoulî. Sires,
n’en sei segur, urous e countent demei n’autreis; e perdres ré
en quitâ quelo terro que vous eireno, que bèu votro susour e
que l’orro marastro ei suçarèlo de votre sang.
Servilhou. — Ei suçarèlo de moun sang, disèis-tu ? Ah !
moun paubre drôle, coumo te troumpas ! Qu’ei vélo, qu’ei quelo
terro beneisido, que me vè de mous vièis, que me balho forço
e santat e, de mai, me balho l’ôunour ! N’i a pas de plaço,
m’auvèis-tu, n’i a pas de meitié, n’i a rè que siàie pus bèu e
qu’einaute tan un ome que lou trabai de la terro.
Marsau. — O, quand un a bien penat, de l’enmati jusqu’à
l’ensei, e qu’un torno chas si en treinassant las chambas, qu’un
ei cubert de fagno e de susours, vèse pas bien ante vas querre
lou grand ôunour !
Servilhou.
O, pitit, qu’ei ’n ôunour de trabalhâ la terro
E de magnâ Tarai que deiviro lou sôu
Per fl de semenâ dins la grando bladièro
Lou froument nurricié d’un mounde de tras fous.
Tras fous d’abandounâ la risènto campagno
E Ter sansié, grand medeei dôu fege blanc,
Tras fous de nâ trucâ notro glouriuso fagno
Per Teituflt, e la pouvero, e lou relan.
Qu’ei de notre trabai que la grando redoundo
Nurris tous sous efants. N’autreis soum lou froujous
Teti de l’univers qu’eicampèlo à la roundo
La sabo avivarèlo e sano dôus ferrous.
Coumo un crane soudart se bat per la plumaeho,
Trabalhem n’autreis tous per l’amour dôu païs
E qu’ei lou grand ôunour d’acoumplî quelo tacho
Que me fai te credâ : « Ne vole pas parti ! »
Marsau. — E bè, pai, coumo vourres, nous vam entournâ e
nous adoubarem tous soulèis. La Blasilho se loujarô si fau; mas
vous assegure enquèro que vous aves tort.
Blasilho. — Vèire, pai, eicoutas Marsau, venes em n’autreis.
Lisbet. — Vèndre notre bè, qu’ei pas eisat. Que n’en disèistu, Servilhou ? M’ei deivis que iou saubriô tabè fâ la damo
(soulèvo sous coutilhous e marcho en se carrâ.). E, ma fè, si
volèis, partirai em forço plasei.
;
174
Setième, — O, pai, fau parti, fau sègre Marsau.
Servilhou. — Partes, mous droleis, tournas à la vilo, tournas
vous rivâ à la jarro lou boulet que freinas, anas vous en. Iou
reste qui, sei lou gardian de notre bè, de votre bè, mous dro
leis. Vous lou vole gardâ. E quand, pus tard, mai belèu co tarxarô pas, voùrres tourna eici, vous landarai lou grand pourtau
e troubares moun cor toujours drubert.
Marsau. — E bè, nous en vam.
Blasilho. — Bounjour pai, bounjour mai, adiu Setième. (Se
poutounen tous e s’en van; lou Setième lous seg jurquo dins la
basso-cour. Servilhou se sièto pensatiu.)
Marsau (dôu bassouei se viro e torno dire) : Adiussias.
Servilhou (tristamen). — Adiussias.
SCENO VII
Servilhou, Lisbet
Servilhou (qu’ei nat rasis la porto e que lous aipio s’en and).
— Qu’ei bè dous us cops dur d’acoumplî soun devei, qu’ei rede
de vèire parti soun fi. Ah ! paubre drôle, si voùlio m’eicoutâ
(s’eisseujo lous eis em l’eiquinto de sa belouso). Nou, nou, n’i
a rè à fâ. — Lou tems, lou tems soulet qu’adobo tout, z’adoubarô.
(A la Lisbet que l’eicouto lou chai clinat, la larmo à l’ei —
roundamen) :
Anè, qu’ei prou parlât, pren toun panié e vam nâ trabalhâ.
(Seurten tous dous.)
RIDEU
SEOOTJisrrj
ate
{Memo chambro qu’au prumié ate. Uno bres&o. Dins quelo bretio
uno baboio que. tè la plaço d’un meinajou. A coûtât de la
bresso, e la câlinant, la Blasilho. La Lisbet brocho un debas
e ei sielado).
SCENO I
Lisbet, Blasilho
Blasilho {chanto tout en bressû lou droulichou)
NINAIRO
{Musico de Raoul Chatiu.)
1" Couplet
Sur lous linçelous de sa bresso,
Quand au teti s’ei sadoulat,
Tout baveious de crèmo eipeço,
Qu’un pau pertout a regoulat,
Lou drôle ei tout eivedelat.
Recoursou
E la mai douçamen chantouno,
Tout en bressâ lou droulichou,
Soum, soum, fai toun soum, ma ratouno,
Soum, soum, fai toun soum, moun pitiou,
Car l’orro mouno
Qu’eici virouno
Empourtariô moun gouiassou.
Soum, soum, fai toun soum, moun pitiou.
2* Couplet
Em sas jambetas fai la telo,
S’eissàio à bisâ sous penous,
Uflant sas jautas coumo vélo,
Semblo que vai bufâ las pous,
Mas viro sens dessur dejous.
{ReceBrsq#.)
176
3e Couplet
Ramajant tau qu’uno lauveto,
Chasso lou soum que vôu venî,
E ta rede qu’uno lumeto
Fai s’einautâ soun embounl
En eissaiant de s’eicharnî.
(Recoursou.)
4‘ Couplet
Charjat à n’en boumbâ lou rable,
Veiqui l’ome tan eiperat :
Lou tarrible marchand de sable.
E, bien lèu, notre pitit rat
S’endeur em lous dous pouengs barrats.
(Recoursou.)
Blasilho (a chabat de chantâ. Avant qu’aie chabat, Servilhou
rentro siau en marchâ sur la pouncho dôus peds.)
SCENO II
Lisbet, Blasilho, Servilhou
Servilhou (s’aprècho de la bresso, aipio lou droulichou que
deur e dis tout siau) : Fau que passan la bresso de lai, pessaque
lous vesis e lous droleis van riba, faran dôu brut e lou gouiassou
s’eivelhariô. — Aido-me. (Servilhou e Blasilho emporten la
bresso.)
SCENO III
Lisbet. — Ei mignard coumo uno senzilho, quèu drouliehou !
Servilhou a gut rasou de cousservâ soun bè e lous droleis soun
eountents de lou tournâ troubâ. Mas z’i dirai segur pas ! S’en
carrariô trop... Lous omeis an bè dôus us cops rasou, sens douto,
mas fau jamai zou lur dire. (Blasilho e Servilhou tornen rentrâ.)
SCENO IV
Blasilho, Servilhou, Lisbet
Blasilho. — Enfin, lou drôle deur.
— 177 —
Servilhou. — E deur tranquile.
Lisbet. — Leissas-me nâ vèire si s’eivelho pas (Lisbet seurt).
SCENO V
Servilhou, Blasilho
Blasilho. — Ah ! pai, coumo es bien fait de nous cousservâ
votre bè. E coumo n’autreis soum urous d’èsse tournats. E coumo
vous granmàrcie.
Servilhou. — Qu’ei iou, pito, que dève vous granmarciâ à tu
e à toun ome. D’abord, m’es pourtat quèu droulichou, prumié
rai de soulei dins notro vielho meijou qu’èro pas gàio, te zôu
proumète, dempei qu’eras partits. E, de mai, votro tournado a
fait talamen de bè à notre Setième, quèu drôle que voùlio rè
fà, qu’aurô seg soun frai coumo soun oumbro e trabalho à
plèis bras.
Blasilho (qu’a l’er d’eicoutâ dôu brut deforo). — Co d’aqui
qu’ei plo vrai ! Mas m’ei deivis que qu’ei vis que tornen (vai
à la porto, aipio deforo e dis) : O, qu’ei vis.
Servilhou. — Fai lur sinne de fâ tout siau per fl de pas
eivelhâ lou droulichou.
t
Blasilho (sur lou bassouei, lur fai sinne em soun bras de
marchâ tout siau. — Marsau e Setième rentren en marcha sur
la pouncho dous peds. Soun en coustume de trabai e porten
chacun un uti.)
SCENO VI
Blasilho, Servilhou, Marsau, Setième
Marsau (tout siau). — E bè, quèu drôle deur ? (se lavo las
mas à la couado).
Blasilho. —■ O, a chabat per s’endurmî, mai co n’a pas eitat
eisat.
Setième. — A lou diable dins la peteirolo moun nebout, tè
de soun toutoun.
Servilhou. — Mas, Diu marce, te ses adoubat e qu’ei lou
Marsau que n’ei la causo (Lisbet rentro).
Inp. Martinet, Musaidan.
1929
13
— t'i! —
SCENO VII
Lisbet, Blasilho, Servilhou, Marsau, Setième
Lisbet. — N’es pus besoun de parlâ tout siau. Lou drôle deur
e pourrias fâ petâ tous lous canous dou païs que s’eivelhariô bri.
Marsau (à Servilhou). — E bè, pai, poudes nâ vèire votro
terro dôu Derot, la recouneitres pus; aurô que l’ai eiboueijado
ei ta neto qu’uno solo de batasous.
Servilhou. — Ah ! Diu marce, ses tournât au boun moumen.
Ne poùdio pus li tène.
Lisbet. — Eh ! mous droleis, iou èro coumo Servilhou, tout à
fet eirenado.
Marsau. — Mas, aurô, soum qui. Ah ! veses-vous, quand, l’annado darnièro, venguis per fl de vous fâ vèndre votre bè, crèsio
bien fâ. Mas, Diu marce, moun pai l’a vis pus clar que iou.
Blasilho. •—■ O, àvio coumpreis qu’en vilo tout n’ei pas miau
e que lous grus de sable manquen pas dins l’ôli ôulivadour de
las deibojas de la vito.
Marsau. — Quand tournis prène ma plaço, tout anè bien;
mas Blasilho fuguet groulaudo, lou droulichou ribet e fouguet
paiâ per fâ bujadâ lous quiteis bourrassous. Prenguis ’no fenno
de journado* mas la net lou drôle me tènio eivelhat e, ma fè,
n’èro pas fier l’enmati per nâ trabalhâ. I’ai tengut tout parié
jusqu’au jour que, à moun tour, fuguis trapat per n’erpèço de
foutut mau que cour que me boutet à rè.
Blasilho. — Ah ! moun paubre drôle, fau pus bajâ à tout
acô. Nous soum bè prou carsinats : aurô qu’ei chabat.
Servilhou. — O, qu’ei chabat per notre bounur à tous !
Setième. — E per lou mèu tabè. Moun frai, lou Marsau, en
tcurnâ eici, a fait petâ lou lian barutelaire que m’envertoulhavo.
Marsau. — Anè, qu’ei pas lou tout, sabes que lous vesis van
venî passâ la serenado em nous per fl de feitejâ ma revirado
eici. Fau doun tout agalhâ. (La Lisbet trapo lou balai e boten
dous vèireis e de las sietas sur la taulo.)
(à quèu moumen, auven chanta dins la basso-cour).
Sirem ’no troupelado
Quand farem l’acampado,
— 179
E per pas èsse mau menats î
Far an dôu brut lous cussounats. )
,.
(Marsau dreubo la porto e entren : Pitit-Jan,
Piarou e Piquèto.)
SCENO VIII
Servlhou, Lisbet, Marsau, Blasilho, Setième, Pitit-Jan,
Piarou, Piquèto
Pitit-Jan, Piarou, Piquèto (lèven lous bras e creden) : Adius
sias à tout lou mounde (se balhen la pourtado).
Pitit-Jan (à Marsau). — T’eiperaven, Marsau, per te balhâ la
presidènso dous Cussounats e, aurô que ses tournât, te vam
nounmâ.
Marsau. 1— E mas, mous amis, si lou cussou m’a trabalhat,
aurô me laisso bien tranquile. Sei tournât à la terro e, vesesvous, per que tout ane bien, fau eimâ la terro.
Pitit-Jan. — Eimas la terro ! Mas, per moun armo, nous l’aimem tous e qu’ei per elo que volem fâ notre sendicat.
Marsau. — E bè, maisei que l’eimas tan, coumo co se fai qu’ei
mati, quante sei nat labourâ notro bladièro, qu’èro restado en
ratoulho dempei dous ans pessaque moun pai ne poùdio pus,
soulet, passâ pertout, ai vis ta vigno deicimado per la meichanto
erbo, ai vis la terro feçido de tranujo e d’erboulouei e lou plai
de toun prat envertoulhat de rounzeis e de gitous gourmands
que lou mingen ?
Lisbet. — Fau bè que tout lou mounde vive !
Blasilho. — Anè, si voules trincâ aprechas-vous. Ai preitit,
per vous, dous patissous. Sietas-vous e goustas-lous. (Tout lou
mounde se sièto; mas Lisbet e Blasilho se sieten pas, van e venen.
Minjen dous patissous, trinquen.)
Setième (se lèvo e vai rasis de Pitit-Jan, pei fai semblant de
li tira un cussou de la cervèlo). — Tè, moun Pitit-Jan, veiqui
’n autre cussou ! Mas, lou diable m’emport, n’es lou chai feçit.
Pitit-Jan. — Taiso-te, fegnantard que ses. Ah ! tu n’as bri
chanjat.
;
— 180 _
Servilhou. — E si plo a chanjat, e lou cussou de la flemanza
que lou bretavo a, Diu marce, disparegut.
Marsau. — Qu’ei l’amour dôu terradou qu’a tuât soun cussou.
Pitit-Jan (à Piquèto e à Piarou). — Coumo troubas co d’aqui,
vous autreis ? Marsau qu’a l’er de dire qu’aimen pas notro terro !
Marsau. — Ah ! veseis-tu, quand un aimo la terro, un la tra
balho. Eicouto quelo chansou.
LA TERRO MAIRALO
(Musico de Raoul Chatèu.)
1er Couplet
Un viei pepè à tèto blancho,
Au nas toucant lou babignou
Sietat sur un bouci de plàncho
Que dous piquèis fan un banchou,
Lous treis quarts dôu tems reibassavo
A sa jôunesso, à sous vint ans,
E disio, quand l’ensei menavo
A soun entour tous sous efants :
Recoursou
»
Eimas votro terro mairalo
Nurricièro de votreis grands,
Cop de bigot e cop de palo
Soun lous bisous que mai li van,
Cop de bigot e cop de palo
Soun lous bisous que mai li van,
Eimas votro terro mairalo.
Eimas-la toujours, mous efants.
2‘ Couplet
Ai plo vis mai d’un camarado
Abandounâ notre viei sôu,
Leissant qui lou soulei, la prado,
Lous rouladis dôu roussignôu
E lou grand arçèu que rè cacho,
Ni chaminèio, ni preijou,
Per nâ dins la vilo, à l’eitacho,
Alenâ un er de poueisou.
(Recoursou.)
L.
101
3* Couplet
En lai, d’autreis an fait fourtuno,
Pamens, mai-que-mai coubeitous,
Bè que se passan uno à uno
Lurs envejas, soun pas urous.
Quand an co qui, volen lou resto,
Quand an lou resto, volen mai;
Tout per is passant à la lesto
Lou bounur s’arreito jamai.
(Recoursou.)
4’ Couplet
Eici, dôu mens, à la campagno,
Un s’eniuro de libertat,
Qu’ei pas, Diu marce, lou que magno
Lou mai d’or qu’a mai de santat.
La tèto n’ei pas ’no machino
Que bur dôu mati à l’ensei;
E si souvent boumbem l’eichino
Ne lipem jamai lous artèis.
Recoursou
Eimas votro terro rairalo
Nurricièro de votreis grands,
Cop de bigot e cop de palo
Soun lous bisous que mai li van,
Cop de bigot e cop de palo
Soun lous bisous que mai li van,
Eimas votro terro mairalo.
Eimas-la toujours, mous efants.
Pitit-Jan. — As rasou, as rasou. Mas coumo co se fai que ses
partit d’eici ? Te ses trompât, tu tabè.
Marsau. — O, me sei troumpat !
Servilhou. — Tout lou mounde pod se troumpâ. E v’autreis
vous troumpas tabè en nâ courre un pau pertout, en abandounâ
votre trabai e en leissâ s’engreissâ votre cussou.
Marsau
Droleis. si m’en sei nat, qu’ei que ne sàbio bri‘
Ça qu’un trobo lai loun. — Aurô sei bien garit.
En vilo, qu’ei plo vrai, la journado qu’un gagno
Ei pus forto que la qu'un toco à la campagno,
Mas si sabias, tabè, coumo tout ei pus char
E coumo lou boursi, sens trop fâ lou flambard,
182
Devè vite clabot. Ah ! la telo d’eiragno
Ne s’eicampèlo pas sur lous gros sous qu’un magno
Preque à tout pas moumen per co qui, per co lai.
Tout s’achato, e ’no quito flour de meis de mai,
Qu’eici se trobo à plè brassat, là-bas se pàio :
L’un pàio l’aigo, l’er, e quelo vielho talho,
Que cresias entarrado e morto per de boun,
Chaque jour, mai-que-mai, revicolo lai loun.
En vilo, ei belèu miei coupât lou sens-culoto,
La blaudo de la fenno ei belèu pus risoto
E lous souliés lusissen mai que notreis soucs;
La chamiso mens rufo ei mouflo coumo pous,
E quand un seurt, qu’un se permèno, un porto cano;
N’i a memo, en se carrâ, que porten cano e bano.
Tout lou mounde a l’er riche, e lous que zou soun pas
Deipensen belèu mai, fan de pus lis repas.
Mas ça qu’en vilo troben pas, ça que li manco :
Qu’ei lou boun er, lou lum, lou souleil que baranco
Qu’ei quelo vito larjo e quelo libertat
Qu’aves à la campagno e que fan sa bèutat.
Servilhou. — A bè qui, moun pitit, as prou virouneiat, mas
la tenèis la routo, la bouno routo an vas, enfin, chaminâ libramen per toun bè e per lou bè de notro meijounado.
Marsau. — Ah ! veses-vous, la vilo m’eitoufavo, m’èro deivis
qu’àvio. per bordecôu, un sedou que barravo en dedins touto
ma bouno imour.
Blasilho. — Ne parlavo preque pus e iou migravo. Avio pou
qu’un jour vèu devenguèsse mud.
Lisbet. —■ Nou, co se poùdio pas. N’avias noumas besoun de
bajâ que Marsau ei moun drôle e, Diu marce, n’i a jamai gut de
muds dins ma familho ! (A qucu moumen, rentro Jantou, a l’er
d’avei courgut e crèdo) :
SCENO IX
Jantou. — Lou cussou ! Lou cussou !
Piarou, Piquèto, Pitit-Jan. — E bè, que i’a ?
Jantou. — l’a ! que lou cussou se permèno.
Jantou
LA BALADO DOU CUSSOU
Lou cussou, dins votro cabocho,
Un bèu mati a fait soun nai
»
183
E de quèu jour, labouro, piocho,
Deiviro qui, deiviro lai,
S’arrèiio bri dins soun trabai.
Votro cercèlo, coumo pocho
Qu’ei deivirado mai-que-mai,
Coulo dirias l’aigo de rocho.
Lou cussou fai d’abord ’no cocho
Per fi de li passâ lou chai,
E, coumo tout siau brocho e brocho
Fan lou fagot, em soun tarrai,
Fai de la cervèlo un curai.
E la cabocho, touto flocho,
Que n’a pus rè dins lou pansai,
Dindino que dirias ’no clocho.
Lou cussou n’a bri de malhocho,
Ni de courdilhou, ni d’encai,
Ni de chandèlo que se mocho
Per l’eicleirâ dins ça que fai;
D’utis ne porto pas soun fai.
Soum tarrai, fi coumo uno locho,
Trauco l’osso coumo lou grai
E se sadolo e fai bambocho.
Mandadis
Prince Cussou, ses ’n orre1 jai !
Masso d’abord quelo talocho,
E que te vesam pus jamai.
Car tu trabalhas coumo un Bocbo !
Setième. — As rasou, Jantou. Fau lous tuâ lous cussous
(s’aprècho de Pitit-Jan e fai semblant de n’en tira un de sa
cervèlo'). Tè, n’en veiqui un brave ! (fai semblant de ton pansâ
per terro, li boto Iou ped dessur e dis) : Un bocho de mens.
Piarou (s’aprechant de Jantou). — Enfin, que ses-tu vengut
fâ eici, fas pas partido dous Cussounats ?
Jantou. — E nou; mas, qu’ei ta fenno, la Roussilho, qu’a tra
pat lou cussou. Ei partido : veiqui ça que sei vengut te dire.
Piarou. — Que disèis-tu qui ! Ses fou ! Notro fenno ei par
tido... e per ante nâ ?
Jantou. — A fait un balot de tous sous afas e m’a dit : Jan
tou, diras à Piarou que m’entorne chas nous. Vole pus damourâ
emd un ome que ne fai rè noumas s’ôucupâ dous Cussounats
e que laisso tout eici à l’abandou.
Piarou. — Contre de coutro ! Notro fenno ei partido ?... Mas,
184
creusas (se virant dôu coûtât de Pitit-Jan), vas me paiâ. — Sei
cussounat, e avem counvegut que nous partajariam las pertas.
Pitit-Jan. — E è, moun viei, si ses cussounat, ta pretenciu,
elo, z’ei pas cussounado. Las fennas coumten pas.
Lisbet (li cour dessur). — Que disèis-tu ? Las fennas coumten
pas ? Ne coumten noumas per fâ votras chambarièras, parai ?
Blasilho. — Anè, mai, teisas-vous.
Lisbet. — Me taise, mas lou mountarai lou sendicat de las
fennas !
Pitit-Jan. ■— E bè, per moun armo, mancavo noumas co.
Servilhou. — Vous z’àvio bè dit, mous droleis, lou melhour
dôus sendicats, sens lou trabai, vau rè.
Pitit-Jan. — E bè ! per ma fè, Servilhou, crèse qu’aves rasou !
Servilhou. — E iou n’en sei segur qu’ai rasou. — Quis cussous fau lous tuâ. Tout n’ei pas perdut, mas ei tems de s’i trapâ.
Leissas qui touto la parladuro e boutas-vous à la besougno. N’es
doun pas coumpreis que lou mau que cour qu’ei lou cussou : lou
cussou que breto lous chais e que, si co duravo, fàrio dôu bren
de l’eime lou pus sancié e lou pus tras-lusent. Lou cussou que
vous dis : N’i a pus besoun de trabalhâ per èsse urous. Lou
cussou que vous entraupo e que vous fai bajâ à l’ideau de la
perfeciu. Paubreis droleis, la perfeciu n’ei pas de quete mounde.
Lou trabai, qu’ei notre sauvadour. Lous reireis an trabalhat,
notreis pais an trabalhat e n’autreis trabalharem ! — E si tra
balhem pas, crebarem !
(Tous ensemble : Servilhou, es rasou !
Lisbet. — E bè ! davant tous v’autreis, dise, iou tabè, que
Servilhou a rasou. E sabes, supendent, que sei pas uno flaugnardo. (Se virant dôu coûtât de Servilhou) : O, Servilhou, as
rasou. As rasou e te vole poutounâ. (Lisbet poutouno Servilhou).
(Tous ensemble) : Bravo ! Bravo !
Pitit-Jan. ■— Ne lournarem pariâ dôus cussounats rè noumas
quante veirem sur notre terras, eiboueijadas e femadas coumo
se dèu, froujà à pieno sabo lou gros e lou pitit revengut.
Piarou. — E iou vau nâ querre notre fenno que tournarô, n’en
sei segur, aurô que vau trabalhâ^
185
Servilhou. — E tu, Marsau, chanto nous ta chansou dôu
trabalhadour.
Marsau (chanto)
LOU TRABALHADOUR
1er Couplet
Lou que trabalho notro terro
Au lou que forjo lous utis
Soun lous pus bous chasso-misèro
Car soulèis saben la butî.
Recoursou
Lou trabai chasso la marano,
Lou trabai qu’ei lou porto-grano
Dôu bounur e de la santat,
Lou trabai balho ôunour e libertat
Dôu que trabalho,
Lou meichant sort
Toco bri talho,
Vivo lou Périgord !
2’ Couplet
Nous soum de la grando redoundo
Lous pais nurriciés de toujours,
E sens pauso, jurqu’à la boundo,
Devem couflâ lou saladour.
'
(Recoursou.)
3" Couplet
Droleis, fau jurâ sur la tèto
De notro bouno mai à tous,
De deivirâ la mèndro mièto
De notre brave terradou.
Recoursou
Lou trabai chasso la marano
Lou trabai qu’ei lou porto-grano
Dôu bounur e de la santat,
Lou trabai balho ôunour e libertat.
Dôu que trabalho,
Lou meichant sort
Toco bri talho,
Vivo lou Périgord !
(QU’EI CHABAT).
Table des Matières
Page*
..................
III
I. Lou Fer à chavau.................................................
3
II. Mo de fer, mito de rounzeis...........................
33
III.
Clautrucat............................................................
57
IV.
L’Amour déicimo tout..........................
73
V. La Terro nurricièro.............................................
105
VI.
129
Préface............................................
Lous pas bilous.................................................
161
■
Fait partie de Lous Cussounats
